Hangi Yiyecekleri Birlikte Yemek Sindirim Sistemi İçin Daha Sağlıklıdır?

Mayıs 24th, 2011 → 3:49 pm @ // 3 yorum

karisik_kuruyemisSindirim sisteminin doğru işlev görmesi, vücudun besinlerden yararlanması için çok önemlidir. 

Besinlerin gerektiği gibi sindirilmeleri ve bağırsaklardan emilmesi, kan yolu ile bütün hücrelerimize taşınması gerekir. Bir diğer sindirim fonksiyonu ise emilmeye müsait olmayan gıda kalıntılarının dışkılama yolu ile atılmasıdır. Sindirim sisteminin sağlıklı çalışabilmesi için besin niteliklerinin yanı sıra, kişinin ruhsal durumu, stres ve sıkıntılar da bu süreci etkiler.

Sindirim sisteminin sağlıklı çalışması için hangi besinleri birlikte yemek yararlıdır?
Doğru yiyecekleri kombine ederseniz sindirim sorunu yaşamazsınız.
Proteinler, kompleks karbonhidrat içeren sebzelerle tüketilmelidir:

Karbonhidratlı yiyecekler tek başına değil de, proteinli yiyeceklerle karışık olarak yenirse,  vücutta insülin hormonunun salgılanması dengeli olur; kan şekeri hızla yükselip düşmeyeceğinden, ani açlık duyguları yaşamazsınız. Karbonhidrat içeren yiyecekler dediğimizde sadece pilav, bulgur, makarna, pizza, patates, püre gibi yiyecekler düşünülmemelidir. Sebzeler, bol tahıllı ekmek, kepek ekmeği ve meyve de   karbonhidrat içerir. Proteinleri lif içeren, kan şekerini hızla yükseltmeyen sebzelerle yani kompleks karbonhidratlarla yemelisiniz.

Proteinler, nişasta içeren karbonhidratlarla birlikte tüketilmemelidir:

Bitkisel proteinlerin diğer besinlerle birlikte tüketilmeleri sorun yaratmazken, hayvansal proteinlerin sindirilmesi asidik ortam   gerektirir. Alkalik özellik gösteren nişasta içeren karbonhidratlarla (ekmek, pilav, patates, makarna ve mısır gevreği gibi) birlikte yenmemesi gerekir. Nişastalı besinler ince bağırsaklarda parçalanıp, emilirler. Proteinlerin sindirimleri ise midede asit yardımıyla olur. Bu durumda asit ve alkalilerin birbirleri üzerinde nötr etkileri olur, her iki tür yiyeceğin bir arada yenilmesi sindirim rahatsızlıklarına yol açar.

tatliProteinlerin  hemen ardından tatlı ve meyve yememelisiniz:

Protein içeren yemeklerin hemen arkasından tatlı ve meyve yenmesi benzer şikayetlere neden olacağından, yemeklerden en azından 2-3 saat sonra yenmeleri daha doğrudur.

Meyve daima aç karnına yenmelidir. Bunun sebebi meyvenin çok büyük bir kısmının midede sindirilmemesidir. Meyve ince bağırsaklarda sindirilir. Fakat midenizde başka şeyler varsa, meyveler midede kalır, mayalanmaya başlar ve sizi rahatsız eder.

Proteinler ve asitli besinler birlikte tüketilmemelidir:

Proteinlerin hazmedilmesi için asidik ortama ihtiyaç vardır.  Bununla birlikte sadece hidroklorik asidin olduğu ortamda etkili olan  pepsin enzimi nedeniyle, hidroklorik asit  dışındaki diğer asidik yiyecekler, pepsin salgısını baskılayabilmekte ve hazım işlevini zorlaştırabilmektedir. Bu durumda ise asidik yiyeceklerdeki asitler, proteinin sindirilmesi için gereken asitlerin salgılanmasını baskılar. Sindirilmemiş proteinler ise bakteriler üremesi için uygun ortamın oluşmasına yol açarlar. Bunun içindir ki, portakal suyu  gibi asit içeren içeceklerle, et ve yumurtanın, bifteğin yanında servis edilen salatanın çok fazla sirkeli olması da  tercih edilmemelidir.

İki farklı  protein aynı anda tüketilmemelidir:

İki farklı protein içeren yiyecekleri birlikte yemekten kaçınmalıyız.Çünkü sistemimiz bir seferde sadece bir çeşit  gıdayı iyi hazmedebilir. Örnek vermek istersek, kıymalı, sucuklu yumurta; peynirli burger yenildiğinde  sindirim zorlaşır.

Her ne kadar yemek kültürü ve yeme alışkanlıklarımıza aykırı da olsa, et, tavuk, balık, yumurta, süt gibi proteinlerle; ekmek, pilav, patates yerine salata ve sebzeler ile birlikte tüketmemiz sağlığımız açısından daha uygun olur.

 

Sebzeler; protein, karbonhidrat ve yağlarla birlikte tüketilmeye  uygundur. Kolay sindirildikleri için hazımsızlığa neden olmazlar.

Karbonhidratlar; lifler açısından oldukça zengin, kepeklerinden ayrılmamış olan tam tahıllar daha az nişasta içerirler ve diğer besinlerle iyi uyuşurlar. Kepekli tahıl ürünlerini bu özellikleri ile tercih nedeni  olsalar da,  uzun zaman diliminde  kansızlığa neden olurlar. Bu yüzden, arada rafine ürünleri de tüketerek denge sağlamak gerekir. Rafine edilmiş olanların ise nişasta içerikleri yüksektir ve et, yumurta, peynir gibi hayvansal proteinlerden ayrı tüketilmelidirler. Pirinci pişirirken sıcak suda bekletmek, nişastası azalana kadar bol su ile yıkamak gerekir.

Nişastalı besinleri sıvı içeceklerle tüketmemelisiniz:
Nişastalı besinlerin sindirimi için tükürükteki pityalin gıdaaenzimine ihtiyaç vardır, bu nedenle ağızda iyice çiğnenmeli, yoğunluğu azaltmamak için sıvı içecek ile birlikte tüketilmemelidir.

Yağlar; Et, yumurta gibi hayvansal proteinler ile ayrı tüketilmeleri uygundur. Katı ve sıvı yağlar karbonhidratlar ve sebzelerle uyumludur.

Şeker; Asit oluşturması nedeniyle tüm yiyeceklerin sindirilmesini etkiler, şekerli tatlılar ile meşrubatlar ve et ile  beraber tüketildiklerinde mide sıvılarının engellenmesine neden olur, bu da asit seviyesini artırır,nişastalı karbonhidratlar ile birlikte tüketildiğinde ise  tükürükteki alkali özellikte olan pityalin enzimini olumsuz etkileyerek salgılanmasını engeller,  midede asit artışına neden olurlar.

** Tatlı meyveler (muz, hurma, incir) ile nişastalı yiyecekleri birlikte yiyebilirsiniz.  Çilek, böğürtlen ve frambuaz gibi kırmızı meyveler, midede mayalanmazlar   az yağlı protein ile birlikte (az yağlı peynir veya çok az yoğurt gibi) yiyebilirsiniz. Ceviz ile ekşi meyve (greyfurt, ananas, çilek) veya yeşil sebze uyumludur. Avokado hem yeşil yapraklı sebzeler ile hem de elma, şeftali, kayısı, armut gibi meyvelerle uyumludur.

** Nişastalı besinlerle ile bira; proteinler ile  şarap tercih edilmelidir.

Sindirim Sorunlarınızı Azaltmak İçin Bunlara Dikkat Etmelisiniz

- Yemeğe başlarken ilk önce  çiğ bir şey tüketirsek, diğer  besinlere midede daha az yer kalır bu aynı zamanda bağırsakların çalışmasını da sağlar.

- Bir öğünde mideyi 1 lt.den fazla doldurmamak gerekir. Midenin hacmi, 1-1,5 lt.civarındadır. Mide 2/3 den fazla doldurulursa gıdaların sindirimi zorlaşır.

- Fazla çeşit yemek de sindirimi zorlayan diğer bir faktördür. Bir öğünde salata dahil üç çeşidi geçmemek gerekir.

- Sofradan hiçbir zaman sanki patlayacakmış hissi duyulmadan yemeğe son vermek gerekir; bu da hazımsızlık nedenidir.

- Yemek yenilen ortam temiz ve düzenli olması ise, sindirim salgıları üzerinde olumlu etkili sağlar.

- Vücut alışkın olduğu saatlerde,sindirim salgılarını daha iyi salgılar. Bu nedenle aynı saatlerde yemek yemeye özen gösterilmelidir.

- Yine stres ve yorgunluk halinde,sindirim salgıları düzensiz salgılanır.

- Sık aralarla yemek yemenizi öneriyoruz, yine de sindirimi zorlamamak için, öğünler arasında 3 saat gibi bir süreye ihtiyaç olur.

- Fazla soğuk ve sıcak sindirim salgıların salgılanmasını zorlaştırır.

- Yemek sırasında içilen sıvılar mideyi şişirir ve yorar. Yine sıvılar midenin sindirim özsuyunu sulandırarak,etkisinin azalmasına neden olur. İçilen sıvının soğuk olması ise sindirim için gerekli ısıyı azaltacağından, sindirimi zorlar. Suyu özellikle yemek sırasında değil de  önce veya sonrasında tüketebilirsiniz.

- Sindirim şikayetleri için çabuk yememeli, lokmalarınızı iyice çiğnemelisiniz. Sindirim ağızda başlar, bu nedenle, gıdalar iyice çiğneyip sonra yutulmalıdır.

- Uyku sindirimi geciktirir,yemek yedikten sonra hemen yatmak doğru değildir. Gece yemekleri hafif olmalıdır. Çaresiz kalınırsa meyve, çorba gibi kolay sindirilebilen   gıdalar yenilip içilmelidir.

- Sindirim bozuklukları midede ağırlık, ekşime, yanma, hatta baş ağrısı ve yorgunluk olarak kendini gösterir. Bağırsaklardaki sorun ise, gaz, şişkinlik, ağrı, kabızlık veya ishal olarak belirti verir.


proteinligidalarÖNERİLER:

* Pirinç veya patates ile havuç, soğan ve brokoli veya ekmek ile salata birlikte yenebilir.

 * Patates ile pilav veya ekmek ile pilav aynı öğünde yenmemelidir.

* İncir, üzüm, muz gibi tatlı meyveler ile ekmek gibi nişastalı ürünlerin bir arada yenmesi, midede rahatsızlık  oluşturur.
 
* Peynir ve yoğurt gibi düşük değerli proteinler, meyvelerle iyi kombine edilebilir.

 * Fasulye ile tahıl kombinasyonu da uygun bir diyet olabilir ( kuru fasulye pilav, bezelye pilav).

* Etin içindeki yağ mide salgısının azalmasına sebep olur. Etin yanında bol bol sebze yenmelidir.

* Makarna ve tahıllar sebzelerle uyumludur.

* Tahıllarla, fındık, ceviz gibi yağlı tohumlar ile kurutulmuş ve tatlı meyveler birlikte yenebilir.

* Ara sıra sindirimi dinlendirmek adına meyve kürü yapabilirsiniz.

 

HAZIRLAYAN BANU KAZANÇ
BESLENME VE DİYET UZMANI

Kaynak: Banukazanc.com.tr


Etiketler: , , , , , ,

3 yorum → “Hangi Yiyecekleri Birlikte Yemek Sindirim Sistemi İçin Daha Sağlıklıdır?”


  1. osman dikeç

    2 yıls ago

    sizden ricaam hangi yiyeceklerle birlikte tüketmem gerekir.örnek:et-havuç uygunmu,et pirinç uygunmu?
    lütfen cevaplandırırmısınız?SAYGILAR

    Cevapla

  2. Yasin

    2 yıls ago

    Sık aralıklarla yemek yemek midenin çalışma programını aksatacaktır ve mide sürekli enzim (asit) salgılamaya çalışmaktan öğütme işlemine vakit bulamayacaktır. Bunun yanında sık yemek mizaca uygun gıda almamayı da bir risk olarak bulundurur.. Niçin sık yemeyi tavsiye ediyorsunuz açıklar mısınız lütfen?

    Cevapla

  3. buket

    1 yıl ago

    ** Tatlı meyveler (muz, hurma, incir) ile nişastalı yiyecekleri birlikte yiyebilirsiniz.

    * İncir, üzüm, muz gibi tatlı meyveler ile ekmek gibi nişastalı ürünlerin bir arada yenmesi, midede rahatsızlık oluşturur.

    bu nasıl bi çelişki??

    Cevapla

Mesaj bırak